AMERSFOORT TUSSEN TOEN EN NU

Toen in 1993 het oude station gesloopt werd, was er een eenmalige serie bouwplaten van dit karakteristieke gebouw te koop. Ik schafte me een exemplaar aan en verwerkte het schaalmodel in een diorama ter grootte van een A4-tje. Dit om als modelbouwer te onderzoeken wat er in schaal Z  --  dit is 1 : 220 , dus alles is 220 keer zo klein als in het echt--  mogelijk was.
De Railclub Utrecht ondersteunde mijn verdere ideeen om het emplacement van heel Amersfoort CS zo goed mogelijk na te bootsen. De kleine schaal is namelijk gunstig om de totale afmetingen van het sporenplan enigszins binnen de perken te houden. Toch waren veel compromissen nodig, aangezien de afstand tussen de uiterste punten in de uiteindelijke modelspoorversie  --het viaduct van de A1 over de lijn naar Nijkerk/Zwolle en aan de andere kant het viaduct van de Amsterdamseweg over de lijn naar Baarn/Amsterdam op schaal zo´n 15 meter uit elkaar zouden liggen. Dit is voor een modelbaan met bediening door één persoon echt veel te lang. Nu is het hele project zo´n 6 meter lang en gemiddeld 75 cm breed.

Voor mensen die met de echte situatie in Amersfoort bekend zijn, is het steeds weer een uitdaging, te vinden welke delen van de echte spoorbaan in het klein zijn verkort of zelfs helemaal weggelaten.
Wat is er juist wél voor de toeschouwer te ontdekken in `Amersfoort tussen Toen en Nu´, zal men zich afvragen. Bijvoorbeeld de verklaring van de cryptische titel, dat zit hem in het gelijktijdig laten zien van dingen, die in het echt nooit tegelijk te zien waren. Bijvoorbeeld het oude station van architect Margadant naast de nieuwe splitsing met fly-over over het Valleikanaal, of de oude locomotiefverzorging van de NCS naast de gele dubbeldekkerstreinen. Uiteraard is de OLV-toren net zo herkenbaar als de Koppelpoort en omgeving  (beide als bouwplaat in de goede schaal te koop), evenals de verdwenen fabriekscomplexen tussen het Soesterkwartier en de Eemhaven. Je herkent een gedeelte van de wagenwerkplaats en van het rangeerterrein, de koekjesfabriek van Meursing en één van de recente kantoorkolossen aan het Smallepad. Het Ponlijntje verdwijnt onder een viaduct en bij Bokkeduinen is de splitsing naar Utrecht of naar Hilversum. Tenslotte heb ik ook een Amersfoortse kei van nog geen 6 mm grootte een verantwoord plekje gegeven tegenover de Koppelpoort, want wat is Amersfoort zonder kei…

In de modelspoorwereld niet zo vanzelfsprekend, maar onmisbaar voor Amersfoort CS als overstapstation en dus goed uitgebeeld, is het nagenoeg gelijktijdig aankomen en weer nagenoeg gelijktijdig vertrekken van treinen uit en naar diverse richtingen. Veel jonge kijkers hebben bij eerdere tentoonstellingen al hun kwaliteiten als stationschef getoond door deze parallelle bewegingen zelf te mogen en kunnen besturen. Voor de kijkers ook belangrijk is de nabootsing van Amersfoort als een druk station met veel treinbewegingen, tenzij er net als in het echt weer eens ergens een storing is…

Chris van Rossum

Z-groep Railclub Utrecht

Amersfoort  ©  oktober 2011